Google’ın Suncatcher prototip uzay veri merkezi uydusu, bu ayın başında SpaceX Falcon 9 roketiyle 100’den fazla başka uzay aracıyla birlikte fırlatılmasının ardından çevrimiçi oldu ve yerle iletişim kurmaya başladı. Tek bir Google Tensor Processing Unit (TPU) taşıyan ve en fazla 1 kW elektrik üreten uydu, yörüngede büyük çıkarım iş yüklerini yürütecek yakın uçuşan uydu ağlarının öncüsü olarak tasarlandı. TPU’nun güç ihtiyacı nedeniyle uydu bir seferde yaklaşık 20 dakika çalışabiliyor; bu durum uzay ile yer arasındaki iletişimi zorlaştırıyor.
Gemma 4’ten uzay haikusu
Yaklaşık üç hafta süren ve uydu alt sistemlerinin sınandığı devreye alma sürecinin ardından mühendisler bu hafta ilk komutu gönderdi. Google DeepMind’ın Gemma 4 modeli yüklü uydudan uzay hakkında haiku yazması istendi: “Altımda mavi mermer Veri akışları sessizce süzülür Yıldız ışığı besler özümü.” Google, modeli uzay temalı limericklerle de sınadığını ve uydudan çevresindeki yörünge koşullarını bildirmesini istediğini açıkladı. Bir şirket sözcüsü TechCrunch’a, “Uydu normal şekilde çalışıyor” dedi.
Çiplerin radyasyon performansı ölçülecek
Süren testlerde çiplerin ısıl stres ve uzay radyasyonu altındaki performansı incelenecek. Google, TPU’larını Dünya’daki parçacık hızlandırıcılarda kapsamlı biçimde test etti; şimdi radyasyonun uzaydaki donanımı nasıl etkilediğini ölçüyor. Radyasyon, bellekte saklanan değerleri değiştiren “bit flip”lere yol açarak olağan izleme araçları bunu fark etmeden verileri bozabiliyor. Yerdeki testler etkinin çıkarım işlerinde sınırlı, model eğitiminde ise daha belirgin olabileceğini gösterdi. Suncatcher ekibi bu etkileri simülasyon yerine gerçek koşullarda değerlendirecek. Uydu üzerindeki TPU başarılı olursa Google, gelişmiş çipler taşıyan iki uyduyu daha 2027’de fırlatacak. Bu araçlar daha yüksek güç üretimini ve uydular arası optik bağlantıları gösterecek. Google’ın Starcloud projesi, dağıtık iş yüklerini birlikte yürütmek için uydular arasında yüksek hızlı bağlantı planlıyor. SpaceX’in veri merkezlerinde de lazer bağlantılar bekleniyor ancak uyduların işlem gücünü etkili biçimde paylaşamayacak kadar uzak yörüngelerde olacağı öngörülüyor. Starcloud ve Cowboy Space gibi şirketler çıkarım işlerini tek tek uydularda yürütmeyi planlıyor. Alphabet’in SpaceX’te kayda değer bir yatırımı bulunuyor. Her iki şirketin yörüngedeki veri merkezleri için Elon Musk’ın uzay vizyonunun merkezindeki, geliştirilmesi süren Starship roketinin tamamen ve hızlı biçimde yeniden kullanılabilir hale gelmesi gerekiyor. Bu ay yayımlanan hakemli bir analizde Suncatcher araştırmacıları, SpaceX’in önceki araçlarında elde ettiği öğrenmeye dayalı maliyet düşüşlerine ulaşması için Starship’i 1.800 kez uçurması gerektiğini hesapladı. Google, Suncatcher’ı 2030’larda ekonomik olacak altyapıyı tasarlamaya yönelik bir “moonshot” projesi olarak tanımlıyor. Alphabet’in hisseleri, şirketin aramaya yapay zekâ ekleme çalışmalarının reklam geliri artışını olumsuz etkilediğini bildirmesinin ardından bu hafta sert düştü.
