Türkiye, orman yangınlarıyla mücadelede insansız hava araçlarını (İHA) operasyonel olarak kullanan Avrupa'daki ilk ülke konumuna yükseldi. Orman Genel Müdürü Bekir Karacabey, bu teknolojinin, yangın tespit ve müdahale süreçlerini kökten değiştirdiğini belirtti. Dünya genelinde orman gözetimi ve yangın söndürme operasyonlarında İHA kullanan sadece iki ülke bulunduğunu ve bunlardan birinin Türkiye olduğunu vurgulayan Karacabey, bu durumun ülkenin teknolojik yetkinliğini gösterdiğini ifade etti.
YAPAY ZEKA DESTEKLİ TESPİT SİSTEMİ
Orman Genel Müdürlüğü'nün Baykar ile 2020 yılında başlattığı iş birliği çerçevesinde kullanılan İHA'lar, mevcut yangın gözetim sistemlerine entegre edildi. Bayraktar TB2 ve AKSUNGUR gibi taktik İHA'lar, orta irtifada uzun süre havada kalarak geniş alanların taranmasına olanak tanıyor. AKSUNGUR ise daha yüksek faydalı yük kapasitesi ve uzun havada kalış süresi ile geniş bölgelerin sürekli gözetimini sağlıyor. 2026 yılı itibarıyla kurumun hava filosunda 14 İHA bulunacak. Bu İHA'lar, termal (IR) kameralar ve yapay zeka destekli karar verme sistemleri ile donatılmış durumda. Termal kameralar, yüksek irtifadan dahi küçük ısı kaynaklarını tespit edebiliyor ve dumanın görüşü engellediği durumlarda bile etkili olabiliyor. Bu teknoloji, yangın söndürme sonrası olası yeniden alevlenme riskini erken aşamada belirlemeye de yardımcı oluyor.
MÜDAHALE SÜRELERİ KISALDI
İHA'lardan alınan görüntüler, Ankara'daki Yangın Yönetim Merkezi'ne canlı olarak aktarılıyor ve buradan sahadaki ekipler yönlendiriliyor. Yapay zeka destekli sistemler sayesinde yangınlar ortalama 2 dakika içinde tespit edilebiliyor ve müdahale süresi 12 dakikaya kadar indirilebiliyor. Bu erken tespit ve hızlı müdahale kabiliyeti, yanan alanın büyüklüğünü kontrol altında tutmada kritik rol oynuyor. Yoğun yangın dönemlerinde İHA'lar, günlerce kesintisiz gözetim görevleri yürütebiliyor. Örneğin, 2024 Ağustos'unda dört gün içinde 258 orman yangınında toplam 301 saat uçuş gerçekleştirildi. İHA'ların gece operasyon yapabilme, uzun süre havada kalabilme ve zorlu hava koşullarında mürettebat riski olmadan görev yapabilme gibi üstünlükleri, yangınla mücadele altyapısını daha da güçlendiriyor. Türkiye'nin yangınla mücadele altyapısı ayrıca 776 gözetleme kulesi, 1.686 arazöz ve 15.500'den fazla yangın işçisi ile destekleniyor.
