Nvidia Üst Yöneticisi Jensen Huang’ın, Çinli casus olduğu öne sürülen Alice Huang’la ilişkisi, şirketin Çin’deki faaliyetlerini ve Huang’ın ABD’nin çip ihracatına yönelik kısıtlamaları gevşetme çabalarını yeniden gündeme taşıdı. Financial Times’ın cuma günü bildirdiği ilişkiyi kabul eden Jensen Huang, pazar günü şirkete gönderdiği notta özür diledi. Eski Megaspeed yöneticisi Alice Huang, Nvidia’nın müşterilerinden birinde çalışmıştı. ABD istihbarat yetkilileri, Alice Huang’ın Jensen Huang hakkında bilgi toplamak ve şirketin ihracat kısıtlamalarını gevşetme girişimlerini etkilemek üzere Çin istihbaratı tarafından görevlendirildiğine inanıyor. Nvidia’nın bağımsız yönetim kurulu üyeleri, dış hukuk danışmanlarıyla birlikte konuyu araştırıyor; Kongre de şirketten açıklama istiyor. Nvidia yorum talebine yanıt vermedi.
Çin pazarı ve ihracat kısıtlamaları
Çin, Nvidia için geçmişte büyük bir pazardı; ancak ABD’nin sıkı ihracat kontrolleri ve Pekin’in yerli alternatifleri teşvik etmesiyle pazar son yıllarda daraldı. 26 Temmuz’da sona eren üç aylık dönemde şirket, merkezi Çin’de bulunan müşterilerinden 7,9 milyar dolar gelir elde etti. Bu tutar, toplam gelirin yaklaşık yüzde 8’ine karşılık geldi. Huang, Çin’e erişimin artırılması için ABD yönetimine birçok kez lobi yaptı. Geçen yıl Başkan Donald Trump ve yönetim yetkilileriyle tekrarlanan görüşmelerinin ardından hükümet, Nvidia’nın H20 çiplerine yönelik kısıtlamaları kaldırdı ve daha güçlü H200 işlemcilerinin ihracatına izin verdi. Huang, geçen yıl bir konferansta ihracat kontrollerini “başarısızlık” olarak nitelendirdi; mayısta ise ABD ve Çin’in ayrı yapay zekâ ekosistemleri kurmasının “akıllıca olmadığını” söyledi. Nvidia’nın Çin pazarından dışlanmasının, ülkenin uluslararası alanda Nvidia’ya rakip olabilecek kendi yapay zekâ çiplerini geliştirmesini sağlayacağı uyarısında da bulundu.
Washington’ın güvenlik kaygıları
Reuters’ın geçen hafta aktardığına göre, sevkiyat için Çin anakarasına gönderilmeyi bekleyen yaklaşık 600 bin H200 çipi Hong Kong’da tutuluyor. Pekin de yapay zekâ şirketlerini Çinli üreticilerin çiplerini tercih etmeye yönlendiriyor. Huang’ın Çin’e daha fazla erişim için lobi yapmasının, Alice Huang’ın kendisini etkilemesiyle başladığı iddiası zayıf görünüyor; zira lobi çalışmaları, ikilinin 2024’ün başlarında bir Nvidia etkinliğinde tanıştığı yönündeki haberlerden önceye dayanıyor. Huang, dünyanın en büyük yapay zekâ pazarlarından birinde hâkimiyet kurmaya çalışan bir satışçı. Ancak Alice Huang hakkındaki iddialar, Nvidia’nın iş ilişkilerine ve hassas teknolojilerin yetkisiz müşterilere ulaşmasını önleyebileceğine dair güvencelerine yönelik incelemeyi artırıyor. Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun bu yılın başlarında Trump’a yakın yetkilileri Huang’ın casus olduğu öne sürülen kişiyle ilişkisi konusunda uyardığı bildirildi. Nvidia’nın soruşturması, Huang’ın sır paylaşmadığı sonucuna varsa bile şirketin Çin’le sorumlu biçimde iş yapabileceğine Washington’ı ikna edip edemeyeceği gündemde.
