Suudi Arabistan'ın Miras Kurumu tarafından Medine'nin Mehd bölgesinde yürütülen arkeolojik yüzey araştırmalarının ikinci sezonu, İslam tarihinin erken dönemlerine ışık tutan olağanüstü buluntularla noktalandı. Süveyrika, Muveyhiye ve Haze bölgelerindeki titiz çalışmalar sonucunda toplam 1774 arkeolojik eser belgelendi. Bu keşifler, sadece geçmişi aydınlatmakla kalmıyor, aynı zamanda Arap Yarımadası'nın kültürel mirasının derinliğini de gözler önüne seriyor.
İslam'ın İlk İzleri Gün Yüzüne Çıktı
Araştırmalar kapsamında 156 yeni arkeolojik alan keşfedilirken, bunlardan 461'i İslami yazıt, 34'ü Semudi yazıtı, 1259'u kaya resmi, 11'i taş yapı, 3'ü tarihi saray ve yapı kalıntısı, 2'si tarihi kervan yolu ve 4'ü kuyu olarak kayıt altına alındı. Miras Kurumu'nun belirttiğine göre, bu buluntular özellikle Hazreti Osman öncesi döneme uzanan tarihi süreci aydınlatarak, Arap Yarımadası'nın kültürel kimliğinin anlaşılmasına önemli katkılar sunuyor.
Kutsal Yazılar ve Hz. Ömer İmzalı Buluntular
Keşiflerin en dikkat çekici unsurları arasında, Kuran-ı Kerim'den ayetler içeren kaya yazıtları ve bizzat Hazreti Ömer'in adını taşıyan erken dönem yazıtlar yer alıyor. Bir yazıtın, "Allah Ömer bin Hattab’ın bu dünyada ve ahirette dostudur. Allah’tan başka ilah yoktur." ifadelerini taşıdığı ve Hicazi hatla, "İbrahim" isimli bir kişi tarafından kaleme alındığı aktarıldı. Ayrıca, Nisa Suresi'nin 58. ayetine ait "Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." şeklindeki ifadeleri içeren yazıtlar da tespit edildi. Uzmanlar, bu buluntuların, Kuran ayetlerinin İslam'ın en erken dönemlerinde yazılı olarak kullanıldığının güçlü bir kanıtı olduğunu vurguluyor. Erken dönem İslami yazıtlar ve kaya resimleri de keşifler arasında yer alıyor. Miras Kurumu, bu eserlerin, İslam devletinin ilk yıllarına ait dini, kültürel ve toplumsal hafızayı günümüze taşıyan eşsiz belgeler olduğunu belirtirken, "Mehd bölgesindeki her taş bir hatıra taşımakta, her yazıt ise İslam devletinin ilk günlerine uzanan tarihten bir hikayeyi korumaktadır." ifadeleriyle keşiflerin önemini vurguluyor. Suudi yetkililer, bu keşiflerin erken İslam tarihi, Arap yazı geleneği ve bölgenin medeniyet mirasına önemli katkılar sağladığını ve arkeolojik çalışmaların devam ettiğini bildirdi.
