Cezayir Ulusal Meclisi, Fransa'nın 1830'dan 1962'ye kadar süren sömürge dönemini suç sayan tarihi yasa tasarısını oy birliğiyle onayladı. Bu karar, ülkenin bağımsızlık mücadelesi ve Fransa ile olan karmaşık ilişkilerinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Sömürge Suçları ve Cezai Tedbirler Tanımlandı
Meclis Başkanı İbrahim Bugali'nin başkanlığında halka açık yapılan oylama sonucunda kabul edilen yasa tasarısı, Fransız sömürgeciliğinin yol açtığı suçları sıralıyor. Bu suçlar arasında Sahra bölgesindeki nükleer denemelerin neden olduğu çevresel ve insani tahribat, sivillerin öldürülmesi, uluslararası yasaklı silahların kullanılması ve mayın döşenmesi gibi insanlık dışı eylemler yer alıyor. Yasa, Fransa devletinin sömürge geçmişinden kaynaklanan sorumluluğunun belirlenmesi, tanıma ve özür talep mekanizmalarının oluşturulması ile sömürgeciliği övmeyi veya propagandasını yapmayı suç sayan cezai tedbirleri de içeriyor.
Fransa'nın Cezayir'deki Karanlık Mirası
Cezayir'in bağımsızlık mücadelesi, 1830'da başlayan Fransız işgaline karşı 1 Kasım 1954'te verilmişti. Yaklaşık 1,5 milyon kişinin hayatını kaybettiği bu çetin mücadele sonucunda Cezayir 1962'de bağımsızlığına kavuştu. İnsan hakları örgütleri ve tarihçiler, Fransa'nın bu dönemde Cezayirlilere yönelik katliamlar gerçekleştirdiğini ve yüz binlerce kişiyi tehcir ettiğini belirtiyor. Cezayir İnsan Hakları Savunma Birliği'ne göre, sömürge döneminde yaklaşık 10 milyon kişi hayatını kaybetti. Ancak Fransa, Afrika'daki sömürgeci tarihinin en kanlı örneklerinden biri olan Cezayir'deki suçlarını hala resmen tanımış değil. Cezayir'de her yıl 18 Şubat, Fransa sömürgesine karşı verilen mücadelede hayatını kaybedenler anısına Ulusal Şehit Günü olarak anılıyor.
