2021'de insanlığın yapay zekâyı denetleyebilmesi ve uzun vadede ondan yararlanması amacıyla kurulan Anthropic, halka arz hazırlığında. Ancak şirketin yönetim yapısı, halka açık piyasalardan hisse alan yatırımcılara büyük kararlar ve yönetim kurulu üyelerinin seçimi konusunda sınırlı söz hakkı bırakıyor.
Kurucular ve tröstün yönetimdeki gücü
Anthropic, kâr amacı güden ancak kamu yararını da gözetmesine yasal olarak izin verilen bir kamu yararı şirketi. Amacı yapay zekâ güvenliğini geliştirmek. Bu statü, yönetim kurulunun yatırımcı değerini tek ölçüt almadan güvenlik kararları vermesini ve bu nedenle yatırımcıların dava açması riskini azaltıyor. Kurula Anthropic Başkanı Daniela Amodei başkanlık ediyor. Üyeler arasında CEO Dario Amodei (Daniela Amodei'nin erkek kardeşi), Netflix'in kurucu ortağı Reed Hastings, eski Microsoft ve GM finans direktörü Christopher Liddell, Novartis CEO'su Vas Narasimhan ve Spark Capital ortağı Yasmin Razavi bulunuyor. Kurulda bir boş üyelik var. Yönetim kurulunda önemli yetkiler, şirketin insanlığa yarar sağlama misyonunu sürdürmesi için oluşturulan bağımsız Uzun Vadeli Fayda Tröstü'ne (LTBT) verildi. Tröst, kurulun çoğunluğunu seçme ve görevden alma hakkı tanıyan bir hisse sınıfına sahip; bu üyeler Class T direktörleri olarak adlandırılıyor. LTBT'nin başkanı, GiveWell adlı kâr amacı gütmeyen kuruluşta yönetici direktörlük yapmış küresel sağlık uzmanı Neil Shah. Tröstte eski Federal Reserve Başkanı Ben Bernanke, ulusal güvenlik uzmanı Richard Fontaine ve Harvard fizikçisi Christopher Stubbs da yer alıyor. LTBT'de bir boşluk bulunuyor ve yeni üyeyi mevcut üyeler seçecek. Anthropic'in yedi kurucusu da özel bir hisse sınıfını ortaklaşa elinde tutuyor. Kurucuların çoğunluğu bu hisselerle toplam oy gücünün yüzde 50,1'ine sahip ve yönetim kuruluna üç üye seçebiliyor. Kurucular arasında çoğunluk sağlanamazsa oylar, adi hisse sahiplerinin oy oranına göre kullanılıyor.
Çalışanların oyuyla karar değişebilir
Yönetim kurulu, LTBT'nin dört direktöründen “Belirlenmiş” olarak tanımlanan birini aday göstermesi ya da haklı bir neden olmadan görevden alması durumunda devreye girebilir. Kurulun aday belirleme komitesi bu kararı onaylamayıp konuyu çalışanların oylamasına sunabilir. Yapının sonuçları belirsiz olsa da haberde, OpenAI yönetim kurulunun CEO Sam Altman'ı kendilerine karşı açık olmadığı endişesiyle kısa süreliğine görevden aldığı olay örnek gösteriliyor. Altman'a destek veren çalışanların ardından kurul geri adım atmış, Altman göreve dönmüş ve yeni bir yönetim yapısı kurulmuştu. Anthropic'in modeli çalışanlara benzer bir güç tanıyor. Kurucular arasındaki görüş ayrılıkları adi hisse sahiplerinin etkisini artırabilir; çalışanlar da yönetim kurulunu desteklemeleri halinde LTBT'nin direktör seçimindeki kararını geçersiz kılabilir. Kurucuların kontrolü kalıcı değil: Halka arzdan 10 yıl sonra bu yetkilerini sona erdirebilirler; kurucu sayısı üç kişinin altına düşerse kontrol otomatik olarak biter. Ardından LTBT, adi hisse sahiplerinin yüzde 85'i sona erdirme yönünde oy kullanana kadar görevini sürdürür. Tröst, yönetim kurulunun onayıyla da çekilebilir. İki özel hisse sınıfı da ortadan kalktığında — bunun yapay zekâ kaynaklı bir felaket nedeniyle olmaması umuduyla — kontrol adi hisse sahiplerine geçer.
