NATO Zirvesi sonrası Avrupa'nın savunma stratejilerinde gözle görülür değişimler yaşanırken, Almanya nükleer caydırıcılık politikasında geleneksel duruşunu değiştirerek önemli bir adım attı. Soğuk Savaş'tan bu yana ABD'nin nükleer şemsiyesi altında hareket eden Almanya, Fransa ile Mart 2026'da imzaladığı nükleer iş birliği anlaşmasını, ilk askeri tatbikatla uygulamaya koydu.
SEMBOLİK BİR İŞ BİRLİĞİ BAŞLANGICI
16 Temmuz 2026'da Köln yakınlarındaki Nörvenich Hava Üssü'nde gerçekleştirilen bu ortak eğitimde, Fransa Hava ve Uzay Kuvvetleri'ne ait nükleer silah taşıma kapasiteli iki Rafale savaş uçağı ve Alman Hava Kuvvetleri'ne ait iki Eurofighter görev aldı. Tatbikatta ayrıca Fransız tanker uçağı ile havada yakıt ikmali eğitimi de başarıyla tamamlandı. Bu sınırlı ölçekli tatbikat, Almanya ve Fransa arasındaki nükleer caydırıcılık iş birliğinin başlangıcı açısından büyük bir sembolik önem taşıyor. Tatbikatın, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Almanya ziyareti öncesine denk gelmesi de dikkat çekiciydi.
ALMAN-FRANSIZ İLİŞKİLERİNDE YENİ BİR SAYFA
Fransa Cumhurbaşkanı Macron ve Almanya Başbakanı Friedrich Merz'in katılımıyla Augustusburg Sarayı'nda gerçekleşen Alman-Fransız Savunma Konseyi toplantısı, iki ülke arasındaki yakınlaşma sürecinin sembolik mekânlarından birinde yapıldı. Bu toplantı, Cumhurbaşkanı Charles de Gaulle'ün 1962'de Batı Almanya Başbakanı Konrad Adenauer ile bir araya gelerek başlattığı ve 1963 Elysee Antlaşması'na zemin hazırlayan yakınlaşma sürecini anımsattı. Toplantı kapsamında Nörvenich Hava Üssü'nde gerçekleştirilen ikinci ortak faaliyet ise Alman ve Fransız askerlerinin birbirlerinin savaş uçaklarında bakım ve teknik destek görevleri üstlenerek iki ülke hava kuvvetleri arasındaki müşterek harekât kabiliyetini geliştirmesi oldu. Bu adımlar, Merz ve Macron'un mart ayında üzerinde anlaştığı nükleer ortaklığın resmen başladığını gösteriyor. Alman hükümeti, gelecek adım olarak ordu personelinin 2026 sonbaharında ilk kez Fransa'da nükleer caydırıcılık tatbikatına katılacağını duyurdu.
ABD'YE BAĞIMLILIĞI AZALTMA HEDEFİ
Fransa, nükleer iş birliğini Almanya ile sınırlı tutmayarak İngiltere, Polonya, Hollanda, Belçika, Yunanistan, İsveç, Danimarka ve Norveç gibi dokuz ülkeyle de nükleer alanda iş birliği teklifine olumlu yanıt aldı. Bu gelişmeler, Almanya'nın onlarca yıldır sürdürdüğü nükleer silahsızlık politikasında önemli bir zihniyet değişimine işaret etse de, Berlin'in kendi nükleer silahlarını edineceği anlamına gelmiyor. Almanya, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması kapsamındaki yükümlülüklerini sürdürerek ABD'nin nükleer şemsiyesine bağlı kalmaya devam edecek. Ancak Avrupa'nın güvenlik mimarisinde daha fazla sorumluluk üstlenme hedefiyle, ilk kez Fransa'nın bağımsız nükleer caydırıcılık sistemiyle doğrudan askeri iş birliğine gidiyor. Almanya ile Fransa arasındaki nükleer caydırıcılık iş birliğinin bir sonraki aşaması, 2026 sonbaharında Alman Bundeswehr personelinin ilk kez Fransa'nın nükleer caydırıcılık tatbikatına katılacağı ortak tatbikat olacak. Alman askerleri bu tatbikatta doğrudan nükleer silahların kullanımına ilişkin görevler üstlenmeyecek; ancak hava savunması, refakat, havada yakıt ikmali ve lojistik gibi konvansiyonel destek görevlerinde yer alacak. Başbakan Merz, bu iş birliğinin NATO'nun mevcut nükleer paylaşım sistemini tamamlayacağını ve Avrupa'nın Amerika'ya olan bağımlılığını azaltmayı hedefleyen Fransız öncülüğündeki yeni nükleer mimarisinin somut bir uygulaması olacağını vurguladı.
