E-ticaret platformları üzerinden market ve yemek siparişi dağıtan esnaf kuryelerin ücretlerine yapılan zamlar, kazançlarını rekor seviyelere taşıdı. Yapılan yüzde 47'ye varan artışlarla birlikte esnaf kuryelerin brüt kazançları ortalama 118 bin liraya ulaştı. Bu rakamın, çalışma saatlerinin uzatılmasıyla daha da artması bekleniyor.
Ücretlere Yüzde 47'ye Varan Zam Geldi
Esnaf kuryelerin hem paket hem de saatlik ücretlerinde önemli artışlar yaşandı. Saatlik açılış ücretleri yüzde 27 ile yüzde 47 arasında zamlanırken, en düşük saatlik ücret 51 liradan başlayıp, en yüksek saatlerde 92 liraya kadar çıktı. Pazar günleri ise en yüksek kazançlar 100 liraya ulaştı. Çoklu sipariş ücretlerindeki artışlar da yüzde 24 ile yüzde 47 arasında değişti. Kilometre başı ücretler de güncellenerek, 0-3 kilometre arası 6,5 liradan başlayıp, 6 kilometre ve üzerine kadar 7,8 liraya yükseldi. Kış ayları boyunca mağazadan müşteriye 6 kilometre ve üzeri tekli siparişlerde 30 lira ek kazanç kampanyası da devam edecek.
Günlük Kampanya Ücretleri ve Aylık Kazançlar
Günlük sipariş sayısına göre belirlenen kampanya ücretlerinde de değişiklikler yapıldı. Örneğin, 42 siparişe 1610 lira, 70 siparişe 3450 lira ödeme yapılacak. Ortalama günlük 42 sipariş dağıtan bir esnaf kuryenin haftalık kazancı 29 bin 400 liraya, saatlik ücreti ise 452 liraya denk geliyor. Bu da aylık cironun 117 bin 600 liraya ulaşması anlamına geliyor. Çalışma saatlerini uzatan kuryelerin kazançları ise bu rakamların da üzerine çıkıyor.
Yasa Dışı Faturalar ve Vergi Kayıpları
Ancak yüksek kazançlara rağmen, esnaf kuryeler arasında vergi ödememek için yasa dışı fatura kesimi tekliflerinin yaygın olduğu belirtiliyor. Kuryeler, yüzde 1-3 aralığında komisyonla yasa dışı fatura satın alarak vergi kaçırıyorlar. Örneğin, 100 bin liralık bir hak ediş için A firmasına 100 bin liralık fatura kesen kurye, yakıt ve diğer giderleri dışında masrafı olmadığı halde, komisyonla bulduğu faturalar aracılığıyla vergi ödemekten kaçınıyor. Bu durum, büyük vergi kayıplarına yol açıyor.
Kayıt Dışı Kazançlar ve Borç Yükü
E-ticaret platformlarına üye olmayan yerlere (restoran, lokanta, çiçekçi gibi) yapılan ve yakın mesafelere yaklaşık 100 liraya bırakılan paketler için fatura kesilmemesi de kayıt dışı kazancı artırıyor. Bu tür işlerden elde edilen gelirin neredeyse tamamı kuryelerin cebine kalıyor. Buna rağmen, aylık 100 bin liranın üzerinde kazançları olmasına rağmen BAĞ-KUR primlerini ödemeyen ve vergi borcu içine düşen esnaf kuryeler, taşeronlara geçerek icralık olmaktan kurtulmanın yollarını arıyorlar. BAĞ-KUR primlerini sildirme ve vergi borçları için yapılandırma umutları devam ediyor.
Esnaf Kurye Olmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
Esnaf kurye olmadan önce, bu işi yasalara uygun yapan kişilerden destek almak, kazanç, kayıp ve riskleri doğru belirlemek, vergi mevzuatını öğrenmek ve profesyonel yardım almak büyük önem taşıyor. Yasa dışı işlemlerden uzak durmak, çalışma saatlerinin yoğunluğunu ve sürekli yollarda olmanın dezavantajlarını göz önünde bulundurmak gerekiyor. Ayrıca, trafik kazalarında kusurlu olunması durumunda karşı tarafa ödenecek tazminatlar gibi riskler hakkında da bilgi sahibi olmak hayati önem taşıyor.
