Meta, Google ve TikTok, 16 yaşından küçükleri hedef alan sosyal medya özelliklerine sınırlama getiren California yasasını engellemek için Başsavcı Rob Bonta'ya ayrı ayrı dava açtı. Vali Gavin Newsom'un eylülde imzaladığı AB 1709'un yeni yılın başında yürürlüğe girmesi planlanıyor. Yasa, 16 yaş altındaki kullanıcılara otomatik oynatılan videolar ve kişiselleştirilmiş akışlar sunulmasını yasaklıyor; bu özellikleri kapatmayan kullanıcıların hesaplarının silinmesini şart koşuyor. Kurallara uymayan platformlar, etkilenen her 16 yaş altı kullanıcı için 50 bin dolara kadar para cezasıyla karşılaşabilecek.
Şirketler ifade özgürlüğü savunması yaptı
Meta, AB 1709'un içeriklerin nasıl gösterileceğine ilişkin editoryal kararlarını geçersiz kıldığını ve ABD Anayasası'nın Birinci Değişikliği'ni ihlal ettiğini savundu. Şirket ayrıca yasanın, internet platformlarını kullanıcıların paylaşımlarından sorumlu tutmayan Section 230 düzenlemesiyle geçersiz kılındığını ileri sürdü. TikTok ve Google da benzer gerekçelerle itiraz etti. Meta dava dilekçesinde, “Meta şu anda içerik akışlarını kişiselleştirilmiş öneriler içerecek ve medyayı otomatik oynatacak şekilde düzenliyor; bu nedenle yasa, bu uygulamalar değişmedikçe şirketin küçüklere içerik sunmasını bütünüyle yasa dışı kılacak ve Meta'nın reşit olmayan kullanıcıların hesaplarını silmesini gerektirecek” ifadelerini kullandı. TikTok sözcüsü, AB 1709'un ifade özgürlüğüne aykırı olduğunu belirterek, “Kitapçıların, televizyon ağlarının ve yayın hizmetlerinin de kullandığı, içeriği kullanıcı tercihine göre düzenleme geleneğini aşındırıyor” dedi. Google sözcüsü ise YouTube'da otomatik oynatmanın reşit olmayanlar için varsayılan olarak kapalı olduğunu, ebeveynlerin çocuklarının Shorts erişimini tamamen kapatabildiğini söyledi. Sözcü, “Ebeveynlerin aileleri için doğru kararları verebilecek en uygun kişiler olduğuna inanıyoruz; bu nedenle kontrolü onlara veren çeşitli koruma ve araçlar sunuyoruz” dedi. Google, geniş kapsamlı yasaların çocukların yaşlarına uygun ve nitelikli videolara ulaşmasına yardımcı olan sistemleri bozabileceğini de savundu.
Mahremiyet ve gençlerin çevrimiçi sesi tartışması
Dijital güvenlik uzmanları, yaş doğrulama zorunluluklarının daha fazla kullanıcı verisi toplanmasına yol açarak yetişkinler dahil herkesin mahremiyetini etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Electronic Frontier Foundation'ın (EFF) Eyalet İşleri Direktör Yardımcısı Rindala Alajaji, “AB 1709, her kullanıcıdan daha fazla bilgi toplanmasını zorunlu kılarak herkesin mahremiyetini ihlal ediyor ve çevrimiçi anonim kalma imkanımızı zedeliyor” dedi. Alajaji, sosyal medya şirketlerinin çevrimiçi gözetiminin zararlı olduğunu, yasanın ise teknoloji şirketlerinin elindeki gücü artıracağını söyledi. Alajaji, gençlerin sosyal medya kullanımının etkili dijital aktivizme katkı sağladığını belirterek Parkland saldırısından kurtulanların March for our Lives hareketini ve iklim aktivisti Greta Thunberg'in dünya çapındaki erişimini örnek gösterdi. “16 yaş altındaki gençler için sosyal medyayı fiilen yasaklayan AB 1709, gençleri temel bilgi ve deneyimlerden koparıyor ve koruduğunu söylediği sesleri susturuyor” diye konuştu. AB 1709, gençlerin sosyal medya kullanımını azaltmayı ve ruh sağlığı sonuçlarını iyileştirmeyi hedefleyen uluslararası düzenlemeler eğiliminin parçası. Aralık 2025'te Avustralya, 16 yaş altındakilerin sosyal medya kullanmasını tamamen yasaklayan ilk ülke oldu. Fransa da benzer bir yasa çıkardı ancak ülkenin en yüksek mahkemesi, ifade özgürlüğü haklarının ihlal edilebileceği kaygısıyla düzenlemeyi iptal etti. Platformlar ayrıca yasanın ebeveynlerin çocuklarının internet kullanımıyla ilgili kararlarını ve ebeveyn denetim araçlarını etkileyebileceğini savunuyor. Meta, ABD'nin 29 eyaletinin çocuk güvenliği iddialarıyla açtığı davaları çözmek için 18 milyar dolara kadar ödeme yapmayı kabul etmişti. Bonta'nın ofisinden bir temsilci, dava başvurularının incelendiğini belirterek, “California'nın çocukları çevrimiçi ortamda korumaya yönelik sağduyulu yasalarını savunmayı sürdüreceğiz” dedi.
