Koku endüstrisi, neredeyse yarım asırdır süregelen statükosunu değiştirmeye kararlı bir adım atıyor. Genç teknoloji girişimi Patina, aralarında Betaworks ve True Ventures'ın da bulunduğu yatırımcılardan 2 milyon dolarlık önemli bir finansman sağladığını duyurdu. Şirket, gelişmiş moleküler tasarım, makine öğrenimi ve koku araştırmalarını kullanarak yepyeni koku molekülleri sentezlemeye odaklanıyor.
ESKİ SİSTEME YENİ SOLUK
Günümüzde tüketici ürünlerinde kullanılan koku moleküllerinin büyük çoğunluğu, az sayıda uzmanlaşmış laboratuvar tarafından üretiliyor. Bu laboratuvarlar, molekülleri daha sonra parfüm, mum veya lezzetlendirici ürünler üreten koku evlerine veya kozmetik şirketlerine satıyor. Patina ise yarım asırdır pek yenilik görmemiş bu alana girerek bu döngüyü kırmayı hedefliyor. Girişim, sanatçı ve parfümcü Sean Raspet ile gıda ve yazılım mühendisliği kökenli Laura Sisson tarafından kuruldu. Raspet, insan duyularına olan tutkusunu yeni koku ve lezzet molekülleri yaratma yolunda kullanırken, Sisson ise bu alandaki bilimsel çalışmaları keşfederek obsesif bir hale geldi. İkili, 2024 yılında New York'ta bir koku sanat galerisinde tanıştı.
BİYOLOJİK SEVİYEDE KOKU ANLAYIŞI
Raspet, "Koku alma duyusunu biyolojik seviyede anlama araçlarını nihayet inşa etmek için doğru zamanın geldiğini gördük. Bu bize bir şirket kurma fikri verdi" diyor. Geçen yıl faaliyete geçen Patina, burundaki koku reseptörlerini taklit eden ve "koku ve tatların ilk evrensel kodunu" oluşturmayı amaçlayan Sense1 adlı temel bir model üzerinde çalışıyor. Mevcut sistemde kokular genellikle "çiçeksi" veya "odunsu" gibi kelimelerle tanımlanıyor, bu da bölgeler ve diller arasında tutarsızlıklara yol açıyor. Patina'nın reseptör seviyesinde çalışması, "daha önce hiç duyulmamış moleküller yaratmalarına ve dünyanın en nadir doğal içeriklerini yeniden oluşturmalarına" olanak tanıyor. Şirket, önde gelen koku evleri ve moda markalarıyla özel kokular yaratmak için şimdiden görüşmeler yapıyor. Müşterilerin giderek daha "yeni, güvenli ve daha etkileyici parfümler" istemesi ve gül yağı gibi doğal içeriklerin üretiminin zorlaşması ve pahalılaşması, Patina'nın sentetik alternatifler sunma potansiyelini artırıyor. Yapay zeka, koku endüstrisinin diğer alanlarını da dönüştürüyor; hayvan testlerinin azaltılmasına yardımcı oluyor ve duyuların moleküler düzeyde nasıl çalıştığına dair yeni anlayışlar sunuyor. Elde edilen yeni fonla Patina, laboratuvarını büyüterek yeni moleküller piyasaya sürmeyi ve yeni ortaklıklar kurmayı planlıyor. Uzun vadeli hedefleri, tasarım ve üretim endüstrilerinde kullanılan evrensel renk eşleştirme sistemi Pantone'a benzer şekilde, her kokunun veya lezzetin inşa edilebileceği temel koku moleküllerini belirleyen bir "koku Pantone'u" yaratmak.
