Demokratlar, Trump yönetiminin Nvidia’nın Çin’e çip satışlarını nasıl ele aldığını araştırmaya başladı. Soruşturmayı, Temsilciler Meclisi Yollar ve Araçlar Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Richard Neal (Massachusetts) ile Senato Finans Komitesi’nin kıdemli Demokrat üyesi Ron Wyden (Oregon) yürütüyor. Azınlıkta oldukları için yanıt talep edebilen Neal ve Wyden, yanıt verilmesini zorunlu kılamıyor. Ticaret Bakanı Howard Lutnick’e gönderdikleri mektupta, şüpheli ve yasa dışı olabileceğini öne sürdükleri düzenlemeye ilişkin kayıtların korunmasını istediler.
Mektupta satış düzenlemesi sorgulandı
Mektupta, “Şema şöyle işledi” denilerek Trump’ın Nvidia’nın H200 çiplerini Çin’e satmasına, çiplerin önce Tayvan’dan ABD’ye gönderilmesi koşuluyla onay verdiği öne sürüldü. Mektuba göre Trump, çipler ABD’ye ulaştığında gümrük vergisi koydu; bu uygulamanın “Nvidia’nın Çin satışlarından fiilen pay alan, anayasaya aykırı görünen bir ihracat vergisi sistemi” olduğu savunuldu. Ardından Lutnick yönetimindeki Ticaret Bakanlığı ihracat lisansı verdi. Nvidia ile AMD, Ağustos 2025’te ihracat lisansı alabilmek için Çin’e çip satışlarından elde ettikleri gelirin yüzde 15’ini ABD hükümetiyle paylaşmayı kabul etmişti; AP o dönemde bu anlaşmayı haberleştirmişti. Mektup, Lutnick’in, ABD istihbaratının Alice Huang hakkındaki şüpheleri ve Jensen Huang’la ilişkisi konusunda bilgilendirildiği ileri sürüldükten sonra da Megaspeed’in çip almasına neden izin verdiğini sorguladı. Singapur merkezli Megaspeed, Nvidia müşterisi ve ABD’li yetkililer, şirketin gelişmiş Nvidia çiplerinin Çin’e aktarılmasına yardım ettiğinden şüpheleniyor. Alice Huang ise Megaspeed yöneticisiydi ve Çin adına casusluk yapmakla suçlanıyor. Mektupta, bakanlığın adreslerinde fiilen bulunmadığı belirtilen diğer Asyalı şirketlerin Nvidia çipleri almasına onay verdiği iddiası da yer aldı.
Bağışlar ve diğer Kongre soruşturması
Demokratların mektubu, Nvidia’nın Trump’ın projelerine yaptığı bağışları da gündeme getirdi. İhracat anlaşmasının, Trump’ın Jensen Huang’ın “zor durumda olduğu” bilgisini edinmesinin ve Nvidia’nın Trump’ın balo salonu dahil projelerine 26 milyon dolar bağışlamasının ardından onaylandığı belirtildi. Mektup, Trump’ın ilişki hakkındaki bilgisini Nvidia’dan bağış almak için kullanıp kullanmadığını sorguluyor. Bu, iddia edilen casusluk ilişkisinin haber olmasından sonra Nvidia’nın Çin satışları ve Trump’la ilişkileri hakkında açılan ikinci Kongre soruşturması. Cumhuriyetçilerin öncülük ettiği diğer soruşturmada Temsilciler Meclisi Çin Komünist Partisi Özel Komitesi, Dış İlişkiler Komitesi ve İstihbarat Komitesi yöneticileri yer alıyor. Bu grup, Jensen Huang’dan kapalı oturumda ifade vermesini istedi ve gönüllü kabul etmezse celp çıkarma tehdidinde bulundu. Huang, şirketten ayrıldığı Perşembe günü ifade vermeyi kabul etti. Trump, Pazar günü yayımlanan “60 Minutes” röportajında, kendisi ve ekibinin adı açıklanmayan bir yapay zekâ yöneticisini hapisle tehdit ettiğini, ardından yöneticinin “tamamen değiştiğini” söyledi. Jensen Huang, Nvidia’nın kurucusu ve CEO’suydu; evlilik dışı ilişkisini kabul etmesinin ardından şirketten uzaklaştırıldığı, Alice Huang’la ilişki yaşadığına dair haberlerin çıktığı aktarıldı. Ayrıca Nvidia çalışanlarıyla başka ilişkiler yaşadığı iddiaları da gündeme geldi.
