ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile olası bir anlaşma konusundaki tutarsız ve çelişkili açıklamaları, uluslararası kamuoyunda büyük bir hayrete neden oluyor. İran'ı hem tehdit edip hem de anlaşmaya ikna etmeye çalışan Trump'ın, "Anlaşma yakın" söylemini yaklaşık 40 kez tekrarlaması ve saatler içinde çelişen beyanlarda bulunması, adeta dünya ile bir oyun oynandığı algısını güçlendiriyor. Önce anlaşmanın yakın olduğunu belirten Trump, ardından İran çevresinde düşen bir helikopteri bahane ederek gerilimi tırmandırmış, bir gün sonra ise yeniden Tahran'a yönelik tehditlerini sürdürmüştü. Ancak aynı günün akşamında bir kez daha anlaşmaya vardıklarını duyurması, İran tarafından yalanlanarak şaşkınlık yarattı.
TEHDİTLERLE DOLU BİR GÖRÜŞME SÜRECİ
Trump'ın İran'a yönelik taktikleri, önceki gece İran altyapı tesislerine yönelik yapılan saldırıların ardından dün de devam etti. Gün içinde İran'ın petrol üretiminin önemli bir kısmını sağlayan Hark Adası'nı hedef alarak "Çok uzak olmayan bir gelecekte, Hark Adası'nı ve diğer petrol alt yapısını ele geçireceğiz" diyen Trump, akşam saatlerinde ise İran'a yönelik "daha kapsamlı ve şiddetli" saldırılar yapılacağını duyurdu. Ancak bu tehditlerin ardından, gece saatlerinde Tahran ile anlaşmanın İran tarafından "onaylanma" aşamasına geldiğini ve planlanan saldırıların iptal edildiğini bildirdi. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen görüşmelerin İran liderliğinin en üst düzeyine taşınarak onaylanmış olması nedeniyle ABD Başkanı olarak bu akşam İran'a yönelik planlanan hava saldırılarını ve bombardımanları iptal ettim." ifadesini kullandı. Anlaşmanın son detaylarının ABD ile birlikte İsrail, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Türkiye, Pakistan, Bahreyn, Kuveyt, Ürdün, Mısır ve diğer ilgili ülkeler tarafından değerlendirilip onaylandığını belirten Trump, imza töreninin zaman ve yerinin kısa süre içinde duyurulacağını ekledi. Oval Ofis'te yaptığı konuşmada ise, "Belgelerin son halinin hazırlanması sürecinden geçiyoruz. Bu süreç önümüzdeki birkaç gün içinde tamamlanacak ve bir imza töreni düzenlenecek, belki de Avrupa'da." şeklinde konuştu. Trump, aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkelerinin liderleriyle görüştüğünü ve bu sürecin devam ettiğini belirtti. Türkiye'nin rolüne ilişkin ise, "Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan bu süreçte harikaydı" değerlendirmesini yaptı.
İRAN'DAN NET YALANLAMA VE İSRAİL'DE ŞAŞKINLIK
Trump'ın açıklamalarının ardından İranlı yetkililer, ABD Başkanı'nı bir kez daha yalanladı. İran medyası, Trump'ın iddiasının aksine ABD ile muhtemel bir anlaşma için hiçbir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu. Fars Haber Ajansı'nın üst düzey bir kaynağa dayandırdığı haberde, "ABD ile mutabakat zaptı için hiçbir metin onaylanmadı." ifadeleri yer aldı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de, Trump'ın iddiasının gerçeği yansıtmadığını, henüz anlaşma konusunda nihai bir sonuca ulaşılmadığını ve ortaya atılan hususların spekülasyondan ibaret olduğunu belirtti. Müzakerelerde anlaşma metninin büyük ölçüde tamamlandığını ancak ABD'nin sürekli tutum değiştirmesi nedeniyle sonuçlandırılamadığını ifade eden Bekayi, "Şu ana kadar İran, anlaşma konusunda nihai bir sonuca ulaşmadı." dedi. Bekayi, "Anlaşma hakkında (ABD Başkanı Trump tarafından) ortaya atılan hususlar spekülasyondan ibarettir ve henüz kesinleşmemiş bir konudur." şeklinde konuştu. Öte yandan, Trump'ı İran ile savaşa sürüklediği düşünülen İsrail'de ise "Anlaşma yakın" açıklaması sonrası büyük bir şaşkınlık yaşandığı bildirildi. Haaretz gazetesinin hükümet kaynaklarına dayandırdığı haberde, Tel Aviv yönetiminde gün boyu ABD ile İran arasında bir anlaşmaya varmak için fırsat penceresinin kapanmakta olduğu ve diplomatik sürecin tıkandığı görüşünün hakim olduğu aktarıldı. Haberde, Tel Aviv yönetiminin değerlendirmelerinin aksine Trump'ın saldırıları iptal etmesi ve anlaşmanın Tahran tarafından "onaylanma" aşamasına geldiğini duyurmasının İsrail'de "şaşkınlıkla" karşılandığı vurgulandı. İsrail'de yayın yapan Kanal 12 televizyonu, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun Trump'ın açıklamasına ilişkin daraltılmış güvenlik kabinesiyle yaptığı toplantı sırasında bilgilendirildiğini duyurdu.
