Washington ve Tahran arasındaki ateşkes görüşmelerinde kritik bir dönüm noktasına gelindiği bildirildi. Arabulucu ülkeler aracılığıyla yürütülen müzakerelerde, özellikle Hürmüz Boğazı'nın geleceği ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması gibi konularda anlaşmazlıklar sürerken, New York Times'ın derlediği bilgilere göre taslak metinde 60 günlük bir saldırmazlık süreci öngörülüyor. Bu geçici dönem, daha kapsamlı bir barış anlaşması için zemin hazırlamayı amaçlıyor. Mutabakatın bölgesel gerilimleri azaltması ve çatışmaları durdurması da bekleniyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ÇIKMAZ SOKAK: GEÇİŞ ÜCRETİ TARTIŞMASI
Taraflar arasındaki en hassas konulardan biri, dünya petrol ve gaz trafiğinin önemli bir kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı'nın statüsü. ABD basınına göre, anlaşma imzalanır imzalanmaz boğaz ticari trafiğe açılacak, ancak ABD'nin deniz ablukası İran'ın mayın temizleme hızına bağlı olarak kademeli olarak kaldırılacak. İran yönetimi, boğazın açık kalmasını kabul etmekle birlikte, buradan geçecek gemiler için İran ve Umman tarafından bir "hizmet/geçiş ücreti" alınması şartını koşuyor. Ancak Başkan Trump, uluslararası su yolunun herhangi bir ücret olmaksızın herkese açık kalması gerektiği yönündeki kırmızı çizgisini yineleyerek bu talebe kapıyı kapattı.
KUSHNER'DEN SÜRPRİZ HAMLE: 300 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM FONU
Müzakere taslağına eklenen en dikkat çekici unsur ise İran için önerilen devasa bir yatırım fonu. İran tarafı, bombardıman hasarlarını karşılamak üzere 300 milyar dolarlık bir "yeniden inşa programı" talep etti. Trump'ın damadı Jared Kushner, doğrudan nakit ödeme fikrinin siyasi risk taşıdığını belirterek, Batılı enerji ve petrol şirketlerinin İran pazarına girebileceği, Washington ve küresel sermaye tarafından desteklenecek uluslararası bir yatırım fonu kurulmasını önerdi. Bu fon, İran'ın yeniden yapılanmasını finanse ederken, nükleer program konusunun ise ilk etapta dondurularak ikinci aşamaya bırakılması planlanıyor. Ayrıca, dondurulmuş 24 milyar dolarlık fonların Katar gibi aracı ülkeler üzerinden insani yardımlar için aktarılması da gündemde.
