İran'a yönelik ABD ve İsrail tarafından başlatılan saldırıların Körfez ülkelerine yayılmasıyla Orta Doğu'da tansiyon yükselirken, Türkiye iç piyasasında dikkat çekici ekonomik gelişmeler yaşanıyor. Dezenflasyon sürecinin sekteye uğramaması için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından alınan önlemler, örtülü bir faiz artışına neden oldu. Bankalar artık yüzde 40 faizle fonlanmaya başlandı ve bu durum mevduat faizlerinde belirgin bir yükselişi tetikledi.
ORİENTAL SAVAŞ VE EKONOMİK YANSIMALARI
Türkiye, küresel jeopolitik gelişmelerden dolaylı olarak etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. Ekonomi otoriteleri, geçtiğimiz Pazar günü açıkladıkları önlemlerle piyasalarda denge sağlamaya çalışsa da, borsa ve faiz tarafında belirlenen politikaların dışında hareketler gözlemlenmeye başlandı. ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilim Orta Doğu'yu adeta bir ateş çemberine çevirmiş durumda. Hürmüz Boğazı'ndaki ulaşım zorlukları ve hava yolu şirketlerinin uçuşlarını durdurması, bölgeye ticari anlamda karayolu dışında neredeyse tüm ulaşım kanallarını tıkamış görünüyor.
DOLAR ENDİŞELERİ VE TL'NİN GÜCÜ
Diğer para birimleri karşısında değer kazanan dolar, Türk Lirası karşısında ise beklenen varlık gösteremedi. TCMB, Türk Lirası'ndaki değer kaybını önlemek amacıyla elindeki tüm enstrümanları etkin kullanma stratejisi izliyor. Bu kapsamda, dezenflasyon sürecinin son evresinde ortaya çıkan İran savaşına karşılık TCMB, Pazar günü iki önemli önlem açıkladı: 1 hafta vadeli repo ihalelerine bir süreliğine ara verilmesi ve Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemlerine başlanması. Bu adımlar, dövize ihtiyacı olan şirketlerin taleplerini serbest piyasa yerine doğrudan TCMB'den karşılamalarını sağlayarak piyasaya bir miktar denge getirmeyi amaçlıyor. Dünkü işlemlerde 8 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştiği raporlandı.
MEVDUAT FAİZLERİ YÜKSELDİ, FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİSİ AZALDI
Merkez Bankası'nın bankaları yüzde 37 yerine yüzde 40'tan fonlaması, bir aylık mevduat faizlerini yıllık yüzde 37-38 seviyelerinden yüzde 40'lara çıkardı. Günlük mevduat yapanlar için ise yıllık faiz oranları yüzde 44'ü buluyor. TCMB'nin gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40 olarak belirlemesi de bu yükselişi destekledi. Bu gelişmelerle birlikte, piyasaların Merkez Bankası'ndan faiz indirimi beklentisi azaldı. Uzmanlar, mevcut konjonktürde yaz aylarına kadar faiz tarafında önemli bir hareketlilik beklemiyor. Türk Lirası'nın faizin sabit kalmasıyla birlikte güçlü kalması öngörülürken, reel sektör için ucuz krediye erişimin ertelenmesi ve konut/otomobil satışlarında durgunluğun devam etmesi bekleniyor. Öte yandan, yılın ilk iki ayında enflasyonun yüzde 8'e ulaşması, TCMB'nin yıl sonu enflasyon hedefi olan yüzde 16'nın yarısını şimdiden doldurması, enflasyon beklentilerinin yukarı yönlü güncelleneceği sinyallerini veriyor. Gıda fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki ağırlıklı etkisi dikkat çekiyor. Mevduat faizlerindeki artış, kısa vadede parası olanlar için cazip bir yatırım aracı olarak öne çıkarken, 1 milyon liraya bir ayda yaklaşık 27.500 lira net getirinin elde edilebildiği belirtiliyor.
