ABD'nin İran limanlarına uyguladığı yoğun abluka, Tahran'ın yıllardır süregelen gizli gemi ağını ve stratejik Hürmüz Boğazı kontrolünü sekteye uğrattı. Türkiye Gazetesi'nin edindiği bilgilere göre, altı haftalık kuşatma altında İran'ın petrol sevkiyatı neredeyse durma noktasına geldi. Emtia veri şirketi Kpler'in kayıtları, son dönemde İran limanlarından çıkan hiçbir petrol sevkiyatının hedefine ulaşamadığını gösteriyor. Savunma uzmanları, İran'ın yarattığı güven krizinin bölgeyi kontrol etmeye yetmediğini ve Tahran'ın kaçamayacağı bir hesaplaşmayla karşı karşıya olduğunu belirtiyor.
ALTERNATİF YOLLAR ÇARE OLMADI
İran yönetimi, denizdeki baskıyı hafifletmek için petrolünü demiryoluyla Çin'e sevk etme ve gıda ithalatını karayoluyla Kafkasya ve Pakistan üzerinden yapma gibi alternatif rotaları devreye sokmaya çalıştı. Ancak İran Denizcilik Birliği verilerine göre, ticari trafiğin yalnızca yüzde 40'ı bu yeni yollara yönlendirilebildi. Geriye kalan büyük ticaret hacmi, abluka altındaki limanlarda mahsur kalmış durumda. Bu durum, ekonomik krizi daha da derinleştiriyor.
EKONOMİ ÇÖKÜŞÜN EŞİĞİNDE VE RADİKAL ÖNERİLER
Ekonomik baskı ve askeri kuşatma, İran siyasetini de kutuplaştırdı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan liderliğindeki ılımlılar, toplumsal hoşnutsuzluk endişesiyle ABD ile hızlı bir anlaşma peşindeyken, Said Celili gibi sertlik yanlıları ablukayı savaş ilanı olarak görüp askeri inisiyatif alınmasını savunuyor. Devrim Muhafızları kanadından gelen ve daha önce görülmemiş sıradışı öneriler arasında, petrol fiyatlarını yükseltmek amacıyla denizaltıların yanı sıra mayın yerleştirmek üzere özel eğitilmiş yunusların kullanılması da yer alıyor. Bu radikal planlar, gerilimin ne denli tırmandığının bir göstergesi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) ise ablukanın uzun süre devam edeceğini açıklayarak İran için çalışan 44 ticari gemiye limanlarına dönme emri verdiğini duyurdu.
