ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından İran'ın stratejik Hürmüz Boğazı'nı geçişlere kapatması, küresel tedarik zincirlerinde büyük bir şok etkisi yarattı. Bu kapanma, sadece petrol ve doğalgaz fiyatlarında ani yükselişlere neden olmakla kalmadı, aynı zamanda Körfez bölgesinde ciddi bir gıda krizini de tetikleyebilecek bir duruma yol açtı.
GIDA KRİZİ KAPIDA: 50 MİLYON KİŞİ RİSK ALTINDA
Financial Times'ta yer alan habere göre, geçen yıl Körfez bölgesine ithal edilen yaklaşık 30 milyon ton tahılın 14 milyon tonu İran'a ulaştı ve bu sevkiyatların büyük çoğunluğu Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleşti. Emtia analiz şirketi Kpler'in tahminleri de durumu daha da vahimleştiriyor. Suudi Arabistan, tahıl ve yağlı tohumlarının yaklaşık yüzde 40'ını doğu Körfez limanlarından ithal ederken, Birleşik Arap Emirlikleri ise bu ürünlerin yüzde 90'ını Dubai'deki Cebel Ali limanı üzerinden alıyor. BAE, aynı zamanda Suudi Arabistan, Bahreyn ve Katar gibi ülkelere konteynerli gıda ve bozulabilir ürünler taşıyarak yaklaşık 45 ila 50 milyon kişiye hizmet veriyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanması, bu hayati tedarik hatlarını kesintiye uğratarak bölgede acil bir gıda güvensizliği riski oluşturuyor.
İRAN'IN GIDA REZERVİ VE UZMAN GÖRÜŞLERİ
Hollanda'daki Leiden Üniversitesi'nden Orta Doğu çalışmaları ve uluslararası ilişkiler alanında yardımcı doçent Christian Henderson, bölgede acil bir gıda güvensizliği riski olduğunu ve Körfez ülkelerinin ithal gıdaya olan yüksek bağımlılığını vurguladı. İran Tarım Bakanı Gholamreza Nouri-Ghezeljeh ise vatandaşları panik halinde alışveriş yapmamaları konusunda uyardı. İranlı yetkililer, savaş başlamadan önce 4 milyon ton buğdayın stratejik rezerv olarak depolandığını ve bunun dört aya kadar tüketim için yeterli olacağını belirtmişti. Ancak İran'ın kendi gıda üretiminin büyük bir bölümünü üretse de, tahıl gibi temel ürünleri ithal etmesi ve bu ithalatın büyük ölçüde Hürmüz Boğazı üzerinden yapılması, olası bir uzun süreli kapanmanın hayvancılık sektörü başta olmak üzere birçok sektörü derinden etkileyeceği anlamına geliyor.
