Son günlerde Hürmüz Boğazı'nın geleceğine dair ortaya atılan iddialar, küresel denizcilik ve enerji piyasalarında yeni bir gerginlik yaratma potansiyeli taşıyor. Geçtiğimiz ay ABD ve İran arasında imzalanan bir mutabakat zaptı, boğazdan gemilerin 60 gün boyunca güvenli geçişini garanti altına almıştı. Ancak bu sürenin sonunda kritik su yolunun yönetiminin İran ve Umman'ın diğer Körfez ülkeleriyle yapacağı görüşmelerle şekilleneceği belirtilirken, şimdi de boğazdan geçiş için ücret alınması gündeme geldi.
UMMAN'DAN ÜCRET İDDİASINA RET
Umman Dışişleri Bakanı Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi, bu konudaki sessizliğini bozarak, gemilere zorunlu geçiş ücreti uygulanması fikrini desteklemediklerini net bir dille ifade etti. Bakan Al Busaidi, zorunlu ücretler ile Malakka ve Singapur boğazlarındaki modellere benzer şekilde, hayati su yolunun bakımı için nakliye şirketlerinden alınacak gönüllü ücretler arasında bir ayrım yapılması gerektiğini vurguladı. Bu açıklama, İran'ın ücret toplama konusundaki ısrarcı tutumuyla çelişiyor.
ABD'DEN SERT TEPKİ: "İRAN ÜCRET TALEP EDEMEZ"
ABD cephesinden ise bu iddialara çok sert tepkiler geldi. Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, "Başkan Trump, uluslararası bir su yolu olan Hürmüz Boğazı'ndan İran'ın ücret talep edemeyeceğini açıkça belirtmiştir." diyerek konuya noktayı koydu. Dünya petrol ve doğal gaz arzının önemli bir bölümünün taşındığı bu boğazın ücretli hale getirilmesi fikrine Trump yönetimi yetkilileri kesinlikle karşı çıkıyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da Orta Doğu ziyareti sırasında, "Hiçbir ülkenin uluslararası bir su yolundan geçiş ücreti veya vergi almasına izin verilemez. Mevcut uluslararası hukuk budur" açıklamasında bulunarak bu duruşu pekiştirdi. Müzakerelere yakın kaynaklar, ABD'li müzakerecilerin teklifle ilgili endişeleri olduğunu ancak konuyu Ummanlı yetkililerle görüşmeyi planladıklarını bildirdi. Ancak Umman'ın henüz resmi bir teklif sunmadığı da gelen bilgiler arasında.
