Çin merkezli uzay şirketleri, SpaceX'in devrim niteliğindeki yeniden kullanılabilir roket teknolojisi Starship'i taklit etme yolunda hızla ilerliyor. "Beijing Leading Rocket Technology" adlı yeni bir girişim, "Xingzhou-1" adını verdiği roket konseptiyle bu alandaki iddialarını ortaya koyuyor. Bu isim tercihi, Çin'in Amerikan uzay teknolojilerini kopyalama eğilimini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Teknik Benzerlikler Şaşırtıyor
Yayınlanan tasarım görselleri, roketin genel oranlarından, Super Heavy güçlendiricisini inişe yönlendiren ızgara kanatçıklara kadar pek çok teknik detayın Elon Musk'ın Starship tasarımıyla neredeyse birebir aynı olduğunu gösteriyor. Bu durum, Çin'in sadece isim benzerliğiyle yetinmeyip, teknik detaylarda da benzer yolları izlediğini ortaya koyuyor. Cosmoleap ve Astronstone gibi diğer özel girişimler de benzer yaklaşımlar sergiliyor. Cosmoleap, Super Heavy güçlendiricisini iniş sırasında havada yakalayan ve SpaceX'in "chopstick" olarak adlandırdığı mekanizmayı kendi tasarımına entegre etmiş durumda. Astronstone ise paslanmaz çelik gövde ve metan yakıtlı motor sistemlerine odaklanarak teknik yaklaşımını SpaceX metodolojisiyle uyumlu hale getirdiğini belirtiyor.
Uçuş Denemeleri ve Zorluklar
Çin ulusal uzay yetkilileri tarafından geçen yıl sergilenen ağır yük roketi tasarımlarında da aerodinamik kanatçıkların konumu ve iki aşamalı yeniden kullanılabilir yapı, Starship modelinin doğrudan bir kopyası olarak nitelendiriliyor. Ancak bu iddialı tasarımların gerçeğe dönüştürülmesi aşamasında Çinli şirketler henüz SpaceX'in başarısına ulaşabilmiş değil. Aralık 2025'in başlarında özel uzay şirketi LandSpace, Falcon 9 benzeri bir yapıya sahip olan ve yeniden kullanılabilir özellik taşıyan Zhuque-3 roketinin ilk yörünge testini gerçekleştirdi. Roketin ikinci aşaması başarılı olsa da, ilk aşama olan güçlendirici blok iniş sırasında motor arızası nedeniyle sert bir şekilde yere çakılarak patladı. Bu kaza, karmaşık geri dönüş manevralarının ve dikey iniş teknolojilerinin sadece görsel benzerlikle çözülemediğini bir kez daha kanıtlıyor. SpaceX de benzer şekilde 150 metrik ton yük taşıma kapasitesine sahip devasa Starship platformunu güvenilir hale getirmek için zorlu bir süreçten geçiyor. NASA'nın Ay'a astronot gönderme planı olan Artemis III görevi için Starship'in henüz hazır olmaması, ABD tarafında da takvimin sıkışmasına neden oluyor. Çinli küçük ölçekli girişimlerin 2027 yılı için hedefledikleri ilk uçuş tarihleri, yatırımcıların dikkatini çekmeye yönelik hamleler olarak görülse de, güvenilir ve çalışan bir tam akışlı kademeli yanma motoru üretilmeden bu çabaların sonuç vermeyeceği savunuluyor.
