Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimler, Avrupa'nın hava sahasını da vurmaya başladı. Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), geleneksel olarak kullanılan Jet A-1 yakıtının tedarikinde ciddi sıkıntılar yaşandığını duyurdu. Bu durum, havayolu şirketlerini alternatif çözümler aramaya iterken, gözler dünyanın farklı bölgelerinden temin edilen Jet A tipi yakıta çevrildi.
JET A-1 SIKINTISI DERİNLEŞİYOR
EASA'nın yayınladığı bilgi bültenine göre, Orta Doğu ve Basra Körfezi'ndeki mevcut durum, Avrupa'da Jet A-1 tedarikini olumsuz etkiliyor. Bu kritik durum karşısında, havacılık sektörü ve yakıt tedarikçileri, olası bir yakıt açığını kapatabilmek adına Jet A tipi yakıtın kullanımını ciddi bir şekilde masaya yatırıyor. EASA, Jet A-1 kullanılan ortamlarda Jet A'nın güvenli bir şekilde yönetilmesine yönelik rehberlik sağlama amacı güdüyor. Zira Jet A tipi yakıt halihazırda Kuzey Amerika'da, Avrupa'ya yapılan uçuşlar dahil olmak üzere kullanılıyor. Ancak, geleneksel olarak Jet A-1'e alışkın pazarlarda bu geçişin son derece dikkatli yönetilmesi gerektiği vurgulanıyor.
YAKIT ÖZELLİKLERİNDEKİ FARKLILIKLAR RİSK TAŞIYOR
Operatörlerin yakıt özelliklerindeki farklılıkların bilincinde olması hayati önem taşıyor. Özellikle Jet A yakıtının, Jet A-1'e kıyasla daha yüksek bir maksimum donma noktasına sahip olduğu belirtiliyor. Bu durum, hava yolu şirketlerinin, havalimanlarının ve ilgili hizmet sağlayıcılarının, bu farklılıklardan doğabilecek tüm riskleri doğru bir şekilde yönetmesini zorunlu kılıyor. Bu karmaşık tabloya ek olarak, AB Komisyonu da krizin havacılık sektörü üzerindeki etkilerini hafifletmek amacıyla mevcut kurallar çerçevesindeki esneklikleri açıklayan bir kılavuz yayımladı. Bu kılavuz, yakıt ikmal yükümlülükleri, ek ücretler, slotlar ve yolcu hakları gibi konularda düzenlemeleri netleştiriyor. Yolcuların iptallerden etkilenmesi durumunda haklarının devam edeceği, ancak havayolu şirketlerinin yalnızca mücbir sebeplerle muaf tutulabileceği belirtiliyor. Yüksek yakıt fiyatlarının tek başına mücbir sebep olarak kabul edilmeyeceği de kılavuzda açıkça ifade ediliyor. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) da Orta Doğu'daki savaşın devamı halinde yaşanabilecek yakıt sıkıntısına dikkat çekerek, Avrupa'da Jet A kullanımının esneklik sağlayabileceği yönünde görüş bildiriyor. Avrupa'da jet yakıtı fiyatları geçen yıla göre iki katından fazla artarken, KLM ve Lufthansa gibi büyük havayolu şirketleri artan maliyetler nedeniyle uçuş iptalleri ve operasyon durdurma kararları alıyor. Ryanair ve EasyJet gibi düşük maliyetli şirketler de yıl sonu tahminlerini aşağı yönlü revize etmek zorunda kalmış durumda.
