ABD Başkanı Donald Trump'ın kısa süre içinde imzalanacağını duyurduğu ABD-İran mutabakatının perde arkası netleşmeye başladı.
ANLAŞMANIN TEMEL UNSURLARI
Axios'a konuşan diplomatik kaynaklar ve Amerikalı yetkililerin sızdırdığı taslak metne göre, Washington ve Tahran yönetimleri Hürmüz Boğazı'nın yeniden ulaşıma açılması, yaptırımların kademeli olarak esnetilmesi ve nükleer müzakereler için yeni bir zemin oluşturulması konularında prensip anlaşmasına vardı. Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen bu mutabakat, Orta Doğu'daki tansiyonu düşürmeye hazırlanıyor.
ATEŞKES VE LÜBNAN DETAYI
Taslak metnin resmiyet kazanması durumunda, ABD ile İran arasında doğrudan 60 günlük yeni bir ateşkes süreci yürürlüğe girecek. Dikkat çekici bir şekilde Lübnan'ı da kapsayacak olan bu ateşkes dönemi boyunca taraflar, nükleer programın geleceğini tayin edecek daha geniş çaplı bir anlaşmanın müzakerelerine odaklanacak. Müzakerelere yakın diplomatik kaynaklar, metin üzerinde büyük oranda uzlaşı sağlandığını belirtirken, nihai onayın ardından imzaların atılması için sürecin hızlandığını vurguluyor.
ENERJİ TİCARETİ VE NÜKLEER KONSEPT
Mutabakatın en kritik ayaklarından biri olan Hürmüz Boğazı, ticari deniz trafiğine açılacak. Taslağa göre, boğaz derhal ve hiçbir geçiş ücreti talep edilmeksizin ticari deniz trafiğine açılacak. ABD'nin uyguladığı deniz ablukası da tamamen kaldırılacak. Bu adımın hemen ardından ABD yönetimi, İran'a 60 gün boyunca uluslararası piyasalara petrol satabilmesi için geçici yaptırım muafiyetleri tanıyacak. Ayrıca, anlaşma taslağında İran'ın nükleer silah geliştirmeyeceğine dair kesin bir taahhüt de yer alıyor. Ancak nihai adımların atılması, ikinci ve daha kapsamlı bir anlaşma ile mümkün olabilecek. Trump'ın anlaşmanın tamamlanmak üzere olduğuna dair açıklamaları İsrail cephesinde büyük bir şoka neden oldu. Netanyahu'nun bu hızlı ilerlemeden habersiz kaldığı ve son günlerde Trump'ın yakın çevresiyle acil temaslar kurarak sürecin gidişatına dair bilgi almaya çalıştığı ortaya çıktı. Dini liderin onayı ve dondurulmuş fonlar bekleniyor. Taraflar şu an son pürüzleri gidermek ve imza töreninin tarihini kesinleştirmek için çalışmalarını sürdürüyor.
