Avrupa Birliği Komisyonu, son beş yılda ikinci kez yaşanan ve ithal fosil yakıtlara olan bağımlılıktan kaynaklanan enerji kriziyle mücadele etmek için kapsamlı bir plan açıkladı. "AccelerateEU" adı verilen bu strateji, AB düzeyinde enerji koordinasyonunu güçlendirmeyi ve üye ülkelerin acil durum müdahale kapasitelerini artırmayı hedefliyor.
ENERJİ KOORDİNASYONU VE STOK GÜVENLİĞİ
Planın temel taşlarından biri, gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının etkin kullanımı ve ulusal acil durum tedbirlerinin koordinasyonu üzerine odaklanmak. Ayrıca, jet yakıtı ve dizel arzının güvence altına alınması amacıyla üye ülkeler arasındaki işbirliği derinleştirilecek. Petrol rafinerisi üretim kapasiteleri de dahil olmak üzere, acil durum tedbirleri AB genelinde titizlikle koordine edilecek. Bu kapsamda, AB genelindeki ulaşım yakıtlarının üretim, ithalat, ihracat ve stok seviyelerini yakından takip edecek yeni bir "Yakıt Gözlemevi" kurulacak. Bu mekanizma sayesinde olası yakıt kıtlıkları hızlı bir şekilde tespit edilerek, acil durumlarda dengeli bir yakıt dağılımı sağlanması amaçlanıyor.
VATANDAŞ VE SANAYİ İÇİN DESTEK MEKANİZMALARI
Komisyon, özellikle yüksek jet yakıtı fiyatları ve olası arz sıkıntılarının havacılık sektörü üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak için mevcut AB havacılık kurallarındaki esnekliklere açıklık getirecek. Vatandaşlar ve sanayi için ise hedefli, zamanında ve geçici destek önlemleri devreye sokulacak. Bunlar arasında gelir destekleri, enerji kuponları, sosyal tarifeler ve elektrik üzerindeki vergi yükünün azaltılması gibi adımlar bulunuyor. Ayrıca, en çok etkilenen sektörleri desteklemek amacıyla üye ülkelere esneklik sağlayacak geçici bir devlet yardımı çerçevesi hazırlanacak. AB Komisyonu, elektriğin fosil yakıtlara kıyasla daha düşük vergilendirilmesini teşvik edecek şebeke ücretleri ve vergilendirme düzenlemelerine ilişkin yasal bir teklif sunacak. Bu adımların yanı sıra, AB'de yerli ve temiz enerjiye geçişin hızlandırılması hedefleniyor. Yaz aylarında bir Elektrifikasyon Eylem Planı açıklanacak ve enerji şebekesinin güçlendirilmesine yönelik somut adımlar atılacak. Orta Doğu'daki çatışmaların tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış ve AB'nin enerji ithalatı için yaptığı ek harcamalar göz önüne alındığında, bu planın zamanlaması büyük önem taşıyor. AB, 28 Şubat'tan bu yana enerji ithalatı için yaklaşık 24 milyar avro ek harcama yapmış durumda ve jet yakıtı arzındaki sıkıntılar uçuş iptallerine dahi neden oluyor.
